Przewodniki

Kiedy zbierać por

Kiedy zbierać por? Okres zbioru porów może trwać kilka miesięcy, zależnie od odmiany wysianej w Twoim ogrodzie. Pory letnie są gotowe do zbioru od końca sierpnia do października, natomiast pory zimowe możesz wykopywać systematycznie od października przez całą zimę, aż do marca. Najlepszy moment na zbiór pora to ten, gdy łodyga osiągnie około 2-4 cm grubości przy ziemi, a biała część jest długa i jędrna.

W tym poradniku dowiesz się, kiedy Twój por jest idealny do zbioru, jak go właściwie wykopać, by nie uszkodzić łodygi, oraz co zrobić z porami od razu po wyrwaniu z grządki.

Kiedy por jest gotowy do zbioru?

Por ma długi okres wegetacji – od 4 do 6 miesięcy. Przez większą część lata rośnie powoli, dlatego warto nie śpieszyć się ze zbiorem pierwszych grubych porów. W ostatnich tygodniach bardzo często przyrastają na długość i grubość, więc cierpliwość popłaca, a zbiór pora będzie bardziej obfity.

Pory letnie: zbierasz od końca sierpnia do października. Są delikatniejsze w smaku i mają długą, smukłą łodygę.
Pory jesienne: zbierasz od września do listopada. Mają mocniejszą łodygę, świetnie nadają się do zup i dań na ciepło.
Pory zimowe: zbierasz od października przez całą zimę, aż do marca. Odmiany te są odporne na mróz, mają zazwyczaj krótszą, ale grubszą łodygę.

Por jest gotowy do zbioru, gdy:

Łodyga ma około 2-4 cm grubości przy poziomie ziemi
Biała część łodygi jest długa i jędrna, przeważnie 15-25 cm od korzeni w górę
Liście są ciemnozielone i mocne
Wierzchołek pora trzyma się pionowo, nie opada na boki

Nie musisz zbierać wszystkich porów naraz. Wykopując sukcesywnie, przedłużysz okres zbioru i dasz rosnącym jeszcze roślinom więcej miejsca oraz składników do dalszego wzrostu.

Jak zbierać pory?

Zbiór pora wymaga trochę wprawy i odpowiedniej techniki – nie wystarczy po prostu ciągnąć za liście. Por ma silny system korzeniowy i długą białą łodygę, którą łatwo uszkodzić lub złamać przy szarpaniu, jeśli wcześniej nie poluzujesz ziemi. Odpowiednio wykopany por trafia na kuchenny stół w całości.

Wbij widelec ogrodowy lub małą łopatkę w ziemię, około 10-15 cm od łodygi pora
Delikatnie podważ bryłę ziemi, by poluzować korzenie
Chwyć por tuż nad ziemią i wyciągnij powoli, starając się nie uszkodzić łodygi
Strząśnij lub lekko otrzep nadmiar ziemi, pozostawiając nadal nienaruszony korzeń
Odetnij korzenie i liść wierzchołkowy dopiero tuż przed użyciem w kuchni

Pory zimowe mogą pozostawać w gruncie przez całą zimę, a Ty zbierasz je na bieżąco. Jeśli rozłożysz na grządkach warstwę słomy lub agrowłókniny, dostaniesz się do porów nawet w delikatnie zamarzniętej glebie. Jeśli spodziewasz się silnych mrozów i nie masz dostępu do grządki zimą, wykop część porów już w listopadzie i przechowuj w wilgotnym piasku w chłodnej piwnicy.

Co zrobić z porami po zbiorach?

Świeżo wykopane pory możesz użyć od razu w kuchni lub przechowywać do 1–2 tygodni w lodówce. Jeśli chcesz, by zachowały się dłużej, możesz je pokroić na krążki lub kawałki i zamrozić albo zadołować w wilgotnym piasku w chłodnym pomieszczeniu w temperaturze 0–5 °C. Nie myj porów dokładnie przed przechowywaniem, bo woda wyciąga wilgoć z przekrojonej łodygi i skraca trwałość warzywa.

Więcej informacji znajdziesz w naszym poradniku przechowywanie pora.

Po ostatnim zbiorze warto oczyścić grządkę z liści i resztek korzeni. Takie działanie ogranicza ryzyko przezimowania mola porowego i innych szkodników, które mogłyby pojawić się w kolejnym sezonie.

O szczegółach przeczytasz w poradniku choroby pora.

Najczęstsze błędy podczas zbioru pora

Do typowych błędów podczas zbiorów należą:

Ciągnięcie za liście – łatwo wówczas połamać łodygę, a biała część zostaje w ziemi
Zbyt długie zwlekanie ze zbiorem odmian zimowych – po 1 kwietnia mogą zakwitać, tracąc walory smakowe
Mycie porów przed przechowywaniem – przyspiesza to psucie i skraca trwałość
Pozostawianie resztek roślinnych na grządce po sezonie – to miejsce rozwoju wielu szkodników
Zbiór w bardzo wilgotnej ziemi – wtedy korzenie mocno trzymają podłoże i łatwo je połamać

Wystarczy odrobina cierpliwości i odpowiednie narzędzie, a zbiór pora stanie się jedną z przyjemniejszych prac w ogrodzie warzywnym, tym bardziej że sezon zbioru można rozciągnąć aż do przedwiośnia.