Przewodniki

Zbiór jarmużu

Zbiór jarmużu można rozpocząć już po 8–12 tygodniach od wysiewu, jednak najintensywniejszy smak uzyskasz, gdy zbierzesz liście od września aż do marca. Najlepiej na początku obrywać zewnętrzne, dolne liście, pozwalając roślinie rosnąć dalej i wytwarzać nowe na szczycie – dzięki temu zapewnisz sobie świeże liście na długi czas. Pierwsze przymrozki sprawiają, że smak jarmużu staje się łagodniejszy i bardziej słodkawy.

W tej krótkiej instrukcji dowiesz się, jak poznać, że Twój jarmuż jest gotowy do zbioru oraz jak najlepiej obrywać liście – tak, by nie wyczerpać rośliny za szybko.

Kiedy zbierać jarmuż?

Ogólna zasada brzmi: możesz przystąpić do zbioru jarmużu, gdy zewnętrzne liście osiągną odpowiedni rozmiar użytkowy. Dla większości odmian to długość 20–30 cm – ale nie musisz czekać, aż cała roślina wytworzy w pełni dorosłe liście.

Twój jarmuż jest gotowy do zbioru, jeśli:

Zewnętrzne liście są długie (20–30 cm), jędrne i dorodne
Blaszki liściowe są wzniesione, głęboko zielone, bez pożółknięć
Roślina osiągnęła wysokość 40–60 cm, ma wyraźną łodygę i rozetę liści na szczycie
Pojawiły się pierwsze przymrozki – wtedy smak staje się łagodniejszy i nieco słodszy

Obrywaj liście stopniowo, tak by zawsze pozostawić na wierzchołku niewielki pióropusz liści – pozwoli to jarmużowi nieustannie wypuszczać nowe. Jeśli usuniesz wszystkie liście naraz lub uszkodzisz wierzchołek wzrostu, jarmuż przestanie rosnąć.

Jak prawidłowo zbierać jarmuż

Zbiór jarmużu jest bardzo prosty. Większość odmian pozwala na sukcesywne obrywanie pojedynczych liści, podczas gdy roślina dalej rośnie w gruncie.

Obejrzyj rośliny i wybierz liście do zbioru – zwykle zaczynamy od zewnętrznych, dolnych liści
Odetnij liść tuż przy łodydze za pomocą ostrej, czystej nożyczki ogrodowe lub niedużego noża
Zawsze pozostaw wierzchołek z młodymi liśćmi, by roślina mogła dalej się rozwijać
Strzepnij ewentualną ziemię i owady z liści przed zabraniem ich do domu
Opłucz liście zimną wodą i postaraj się wykorzystać je w ciągu kilku dni – wtedy będą najsmaczniejsze

Jeśli potrzebujesz większej ilości naraz, możesz też ściąć całą górną część rośliny. Najczęściej jarmuż wypuści wówczas nowe pędy boczne, pod warunkiem, że bryła korzeniowa jest zdrowa i pogoda sprzyja dalszemu wzrostowi.

Zbieraj stopniowo przez całą jesień i zimę

Jedną z największych zalet jarmużu jest to, że nie trzeba zbierać całej rośliny jednocześnie. Posadź 4–6 sadzonek jarmużu, systematycznie przeglądaj je co tydzień od września, a zyskasz długi okres zbioru i świeże liście aż do wiosny.

Jeśli uda Ci się zebrać więcej niż jesteś w stanie zużyć „na świeżo”, bez problemu możesz zamrozić liście na później. Najlepsze sposoby przechowywania zgromadziliśmy w naszym artykule o przechowywaniu jarmużu.

Czy jarmuż smakuje lepiej po przymrozkach?

Tak, po pierwszym przymrozku smak jarmużu staje się wyraźnie łagodniejszy i słodszy. To dlatego, że roślina przekształca część skrobi w cukry, aby zwiększyć swoją odporność na mróz – i właśnie to dobrze czuć w smaku, zwłaszcza zimą.

Bez obaw możesz zostawić jarmuż w ogrodzie przez całą zimę i zrywać liście na bieżąco, tuż przed gotowaniem. Przy bardzo intensywnych mrozach warto osłonić rośliny np. agrowłókniną czy gałązkami świerku.

Czy można jeść łodygę i kwiaty jarmużu?

Tak, cała roślina jest jadalna! Główna łodyga bywa zbyt włóknista na surowo, ale świetnie nadaje się jako dodatek smakowy do wywarów lub – po drobnym posiekaniu – także do zup. Jeśli wiosną jarmuż zakwitnie, młode żółte kwiatki i zielone, nierozwinięte pączki to prawdziwy rarytas – przypominają w smaku i strukturze broccolini.

Co dzieje się z jarmużem po zbiorach?

Pod koniec sezonu, czyli w marcu–kwietniu, jarmuż zwykle zaczyna wybijać w pęd kwiatowy. Wtedy roślina szykuje się do zawiązania nasion i najlepiej zrobić miejsce pod nowy wysiew. Pamiętaj, aby nie sadzić kolejny raz kapustnych w tym samym miejscu (stosuj rotację upraw) – taki płodozmian pozwala utrzymać zdrową ziemię i ograniczać choroby, np. kiłę kapusty.