Przewodniki

Mszyca ogórkowa

Mszyca ogórkowa (Aphis gossypii) to jeden z najczęściej spotykanych szkodników atakujących ogórki, szczególnie te uprawiane w szklarniach i tunelach foliowych. Pojawia się nagle i bardzo szybko się rozmnaża, jeśli ma ku temu sprzyjające warunki. Choć zwykle nie prowadzi bezpośrednio do obumarcia rośliny, może znacznie osłabić ogórki, co skutkuje gorszym plonem i słabszą jakością owoców.

W tym poradniku dowiesz się, czym dokładnie jest mszyca ogórkowa, dlaczego atakuje ogórki, po czym ją rozpoznać oraz jak skutecznie zapobiegać pojawieniu się mszyc na ogórkach i jak je zwalczać.

Czym jest mszyca ogórkowa?

Mszyce ogórkowe to niewielkie, miękkie owady, najczęściej zielone, żółtawe lub niemal czarne. Żyją w grupach i wysysają soki z liści, młodych pędów i kwiatów ogórka. Powoduje to osłabienie rośliny, zahamowanie wzrostu nowych pędów i owoców. Przy masowym wystąpieniu mogą doprowadzić do opadania kwiatów, a ogórki będą się gorzej wykształcały. Szczególnie młode pędy i spodnia strona liści są atakowane jako pierwsze.

Mszyce rozmnażają się błyskawicznie. W ciepłych warunkach potrafią rodzić żywe larwy bez udziału samców, co sprawia, że niewielka kolonia w krótkim czasie może stać się poważnym zagrożeniem dla ogórków.

Dlaczego pojawiają się mszyce na ogórkach?

Mszyce najczęściej atakują ogórki wtedy, gdy rośliny intensywnie rosną, a panujące warunki są ciepłe i osłonięte od wiatru. Dlatego też mszyca ogórkowa jest szczególnie uciążliwa w szklarniach i tunelach foliowych.

Do najczęstszych przyczyn należą:

wysoka temperatura i brak przeciągów
bujny, miękki wzrost (często spowodowany nadmiarem azotu w nawożeniu)
brak naturalnych wrogów w tunelu lub szklarni
osłabienie i stres roślin

Mszyce często wybierają rośliny w słabszej kondycji, które rosną szybko, ale są mniej odporne.

Objawy ataku mszycy ogórkowej

Zaatakowane przez mszyce ogórki można rozpoznać po kilku charakterystycznych objawach.

Najczęściej zobaczysz:

zaobserwujesz małe kolonie mszyc pod spodem liści
liście zaczynają się zwijać lub są zniekształcone
spowolnienie wzrostu młodych pędów
lepką warstwę (spadź) na liściach i owocach

Spadź produkowana przez mszyce może prowadzić do rozwoju czarnej pleśni (sadzaka), która pokrywa liście i ogranicza fotosyntezę rośliny.

Jak zapobiegać pojawieniu się mszycy ogórkowej?

Zdecydowanie łatwiej jest zapobiegać problemom z mszycami niż je później zwalczać. Wiele kłopotów z mszycami na ogórkach można uniknąć dbając o prawidłową pielęgnację ogórków.

W profilaktyce pomoże:

dbanie o dobrą cyrkulację powietrza i regularne wietrzenie
unikanie przenawożenia azotem
utrzymywanie równomiernej wilgotności podłoża bez przesuszeń i przelania
regularne przeglądanie wierzchołków wzrostu i spodniej strony liści

Zdrowe i silne ogórki są mniej atrakcyjne dla mszyc niż rośliny osłabione lub zestresowane.

Zwalczanie mszycy ogórkowej

Jeśli zauważysz mszyce wcześnie, walka z nimi jest stosunkowo łatwa.

Przy niewielkim porażeniu możesz:

spłukać mszyce z liści mocnym strumieniem wody
usuwać ręcznie najbardziej zaatakowane pędy

Gdy mszyc jest więcej, warto sięgnąć po:

roztwór szarego mydła (np. potasowego)
dopuszczone środki biologiczne przeznaczone dla warzyw

W szklarni skuteczne może być także zastosowanie naturalnych wrogów mszyc, jeśli problem powraca co roku.

Zabiegi warto powtarzać, gdyż mszyce na ogórkach rozmnażają się bardzo szybko, a nowe osobniki pojawiają się nawet po kilku dniach.

Im szybciej zareagujesz na obecność mszycy ogórkowej, tym łatwiej będzie ją opanować. Małe kolonie eliminujesz w kilka minut, natomiast opanowanie zmasowanego ataku wymaga więcej pracy i może oznaczać utratę części plonu.

Masz inne problemy z ogórkami?

Mszyca ogórkowa to tylko jedno z wielu zagrożeń dla upraw ogórków. Osłabienie wzrostu, żółknięcie liści lub zniekształcone owoce mogą być też spowodowane przez inne czynniki.

Jeśli nie jesteś pewien, jaka jest przyczyna problemów z ogórkami, warto zapoznać się z naszymi poradnikami o innych chorobach ogórków, takich jak przędziorki na ogórkach czy mączniak na ogórkach, gdzie opisujemy objawy, profilaktykę i sposoby zwalczania w szczegółach.

Po więcej informacji i inspiracji zapraszamy do lektury:

Gdy będziesz gotowy rozpocząć uprawę, znajdziesz u nas świetnej jakości nasiona ogórków oraz nasiona ogórków mini — do uprawy zarówno w gruncie, jak i pod osłonami.