Uprawa pasternaku

Nie ma nic lepszego w chłodne miesiące niż świeżo wykopany, słodki pasternak z własnego ogrodu – a po pierwszych przymrozkach jego smak staje się jeszcze lepszy!

Pasternak to wytrzymałe warzywo korzeniowe, które wymaga długiego okresu wegetacji. Nasiona wysiewa się wprost do gruntu w kwietniu lub maju, a plony można zbierać od września aż do nadejścia zimy. Pasternak należy do rodziny selerowatych (Apiaceae) i jest blisko spokrewniony między innymi z marchewką, pietruszką czy selerem.

W tym poradniku znajdziesz wszystko, co warto wiedzieć na temat uprawy pasternaku – od wysiewu i pielęgnacji, przez zbiór, aż po przechowywanie. Przy niektórych etapach odsyłamy również do dodatkowych, bardziej szczegółowych poradników.

Gdzie najlepiej uprawiać pasternak?

Pasternak najlepiej rośnie w otwartych warzywnikach na głębokiej, przepuszczalnej i pozbawionej kamieni ziemi. Jego korzeń może osiągać nawet 20-30 cm długości, dlatego potrzebuje miejsca, by swobodnie się rozwijać w głąb podłoża bez przeszkód. Gleba gliniasta, ciężka czy kamienista albo obecność świeżego obornika może prowadzić do rozgałęzienia lub deformacji korzeni.

Pasternak najłatwiej uprawiać w takich miejscach jak:

• Grządki w ogrodzie, gdzie najlepiej sprawdzi się słoneczne stanowisko i głęboka, pulchna ziemia
• Podwyższone rabaty, przy czym warstwa ziemi powinna mieć co najmniej 30–40 cm głębokości, by korzeń mógł swobodnie rosnąć
• Głębokie donice lub skrzynie balkonowe – minimum 30 cm głębokości; jednak najlepsze rezultaty daje uprawa w gruncie
• Pomiędzy rzędami wcześniej dojrzewających warzyw, np. rzodkiewki – mogą pełnić rolę roślin znacznika i zostaną zebrane, zanim pasternak zacznie zajmować miejsce

Wybierz słoneczne stanowisko z głęboką, przepuszczalną i pozbawioną kamieni ziemią. Kamienie, grudki i świeży obornik powodują rozgałęzianie korzeni, dlatego przed wysiewem warto dobrze przekopać grządkę i użyć tylko dobrze przekompostowanego kompostu. Pasternak toleruje chłodną wiosnę oraz lekkie przymrozki, ale do uzyskania równych i słodkich korzeni potrzebuje światła i równomiernej wilgoci.

Jak dobrze zacząć uprawę pasternaku?

Pasternak najlepiej wysiewać bezpośrednio do gruntu, nie powinno się go produkować z rozsady. Jego korzeń palowy wcześnie rośnie w głąb i bardzo źle znosi przesadzanie – zazwyczaj kończy się to powyginanymi lub rozgałęzionymi korzeniami.

Uprawa pasternaku zwykle rozpoczyna się od:

• Wysiewu do gruntu od kwietnia do maja, gdy temperatura gleby wynosi co najmniej 4°C
• Najszybciej i najrówniej nasiona kiełkują przy temperaturze 10–12°C
• Wysiewu w rzędach co 30–35 cm, na głębokości około 1 cm

Warto pamiętać, że nasiona pasternaku kiełkują powoli – pierwsze wschody mogą pojawić się po 16–28 dniach w zależności od temperatury gleby. W tym czasie należy utrzymywać równomierną wilgotność podłoża, by nasiona nie wyschły.

Chcesz dowiedzieć się, dlaczego uprawa pasternaku z rozsady rzadko się sprawdza? Przeczytaj nasz wpis o rozsadzie pasternaku tutaj.

Jak wysiać pasternak w głębokiej donicy?

Chcesz wysiewać pasternak w doniczce? Najważniejsze jest zapewnienie odpowiednio dużej głębokości dla korzenia palowego.

1. Wybierz donicę lub worek uprawowy o głębokości minimum 30–40 cm, z otworami drenażowymi w dnie

2. Wypełnij ją lekką, pulchną ziemią ogrodniczą wymieszaną z odrobiną piasku dla lepszej przepuszczalności

3. Zrób rowki wysiewne o głębokości ok. 1 cm, zachowując 15–20 cm odstępy między rzędami

4. Umieść nasiona w rowkach co 2–3 cm i przykryj cienką warstwą ziemi

5. Delikatnie podlej, uważając, by nie wypłukać nasion z podłoża

6. Ustaw donicę w jasnym miejscu o temperaturze 10–18°C – po ustąpieniu przymrozków najlepiej wystawić ją na zewnątrz w półcieniu

Nasiona zwykle kiełkują po 16–28 dniach (w zależności od temperatury). Gdy rośliny wytworzą pierwsze liście właściwe, przerwij siewki zostawiając jedną roślinę co 8–15 cm.

Pielęgnacja przez cały sezon

Kiedy pasternak już wzejdzie, nie wymaga skomplikowanej pielęgnacji. Najważniejsze jest równomierne podlewanie, ewentualne przerwanie zbyt gęstych siewek i regularne odchwaszczanie, dopóki rośliny są małe.

Więcej na temat pielęgnacji pasternaku przeczytasz tutaj:

• Podlewanie pasternaku – równomierna wilgoć w strefie korzeni pozwala uzyskać proste, dorodne korzenie
• Nawożenie pasternaku – pasternak nie jest wymagający, a zbyt dużo azotu prowadzi do rozrostu naci kosztem korzenia
• Choroby i szkodniki pasternaku – najczęstsze to zgorzel korzeni, połyśnica marchwianka i plamy liściowe

Przerwij siewki, zostawiając jedną roślinę co 8–15 cm, gdy tylko będą na tyle duże, by je bezpiecznie rozdzielić. Zbyt gęsto posiane pasternaki konkurują o miejsce i składniki pokarmowe, przez co rosną drobne i rozgałęzione.

Kiedy pasternak jest gotowy do zbioru?

Pasternak osiąga dojrzałość do zbioru, gdy liście zaczynają żółknąć i pokładać się na ziemi – zwykle od września do listopada. Czas dojrzewania może się różnić w zależności od odmiany, ale większość potrzebuje ok. 5–7 miesięcy od wysiewu do gotowego korzenia.

Pasternak najczęściej gotowy jest wtedy, gdy:

• Nacie zaczynają żółknąć i kłaść się po ziemi
• Wierzchołek korzenia lekko wystaje ponad powierzchnię i ma średnicę 4–6 cm
• Pojawił się przynajmniej jeden lekki przymrozek, co poprawia smak korzeni

Pasternak to jedno z nielicznych warzyw korzeniowych, które zyskuje na smaku po pierwszych przymrozkach. Gdy temperatura spada poniżej zera, roślina część nagromadzonej skrobi zamienia w cukry, dzięki czemu korzeń staje się łagodniejszy i słodszy.

Oznacza to, że możesz zostawić pasternaki w gruncie nawet daleko jesienią i zbierać je sukcesywnie, dopóki ziemia nie jest całkiem zamarznięta. Warto przykryć grządkę warstwą słomy, liści lub agrowłókniny, by gleba nie przemarzła do końca – wtedy zawsze możesz wykopać świeże korzenie w miarę potrzeby.

Więcej informacji znajdziesz w naszym przewodniku Zbiór pasternaku.

Gotowy, by zacząć uprawę własnego pasternaku?

Uprawa pasternaku wymaga cierpliwości, ale efekt wynagradza cały trud. Jeśli zapewnisz głęboką, czystą od kamieni glebę, regularne podlewanie i przerwanie zbyt gęstych siewek, jesienią i zimą będziesz cieszyć się własnymi słodkimi korzeniami.

Jeśli brakuje Ci nasion na nowy sezon, szeroką ofertę ekologicznych i smacznych nasion pasternaku znajdziesz tutaj.