Przewodniki

Zbiór pasternaku

Zbiór pasternaku najlepiej rozpocząć wtedy, gdy natka zaczyna żółknąć i pokłada się na ziemi — najczęściej od września do listopada. Właściwa słodycz pojawia się w korzeniu dopiero po lekkim przemarznięciu, ponieważ skrobia zamienia się wtedy w cukry. Dlatego pasternak najlepiej zbierać stopniowo, dopóki ziemia nie zamarznie na twardo.

Kiedy zbierać pasternak?

Pasternak to warzywo korzeniowe wymagające cierpliwości — od wysiewu do zbioru mija zwykle 5-7 miesięcy. Jeśli wysiejesz go w kwietniu lub maju, pierwsze korzenie będą gotowe do wykopywania już we wrześniu. Pasternaki pozostawione w glebie stają się większe i słodsze, a większość odmian można trzymać w gruncie aż do nadejścia mocnych mrozów.

Pasternak jest zazwyczaj gotowy do zbioru, gdy:

Natka żółknie i pokłada się na ziemi
Wierzchołek korzenia lekko wystaje ponad powierzchnię ziemi i ma ok. 4–6 cm szerokości
Pojawiła się już choćby lekka nocna przymrozka, która rozpoczęła przemianę skrobi w cukier
Korzeń jest twardy i pełny, jeśli delikatnie odgarniemy trochę ziemi przy jego szyjce

Nie musisz wyciągać wszystkich pasternaków naraz. Najlepiej wykopywać je na bieżąco, kiedy ich potrzebujesz. Dzięki temu możesz korzystać ze świeżych korzeni przez wiele tygodni.

Dlaczego pasternak staje się słodszy po przymrozkach?

Kiedy temperatury spadają poniżej zera, pasternak zaczyna zamieniać zgromadzoną skrobię na cukry. To naturalna reakcja zabezpieczająca roślinę przed zimnem i nadająca korzeniom charakterystyczną łagodną słodycz.

Dlatego warto wstrzymać się ze zbiorem pasternaku aż do pierwszych jesiennych przymrozków. Wcześnie wykopane pasternaki mają ostrzejszy, wyrazistszy smak, natomiast te zbierane jesienią i zimą — łagodniejszy i słodszy.

Jak wykopywać pasternak?

Pasternak wytwarza długi, mocny korzeń, który potrafi osiągnąć długość 20–30 cm, dlatego rzadko udaje się go wyrwać z ziemi za nać. Łatwo wtedy połamać korzeń i zostawić jego część w gruncie. Najlepiej użyć widły ogrodowej lub szpadla — znajdziesz je w naszym asortymencie narzędzi ogrodowych.

Umieść widły lub szpadel w ziemi około 10–15 cm od rośliny
Delikatnie podważ korzeń, poluzowując glebę
Chwyć za łodygi tuż przy korzeniu i wyciągnij pasternak z gruntu
Utnij lub przekręć natkę, a resztę ziemi strząśnij z korzenia przed dalszym przechowywaniem

Nie myj pasternaku przed długim magazynowaniem. Wystarczy delikatnie otrzepać nadmiar ziemi i zostawić na korzeniu cienką warstwę gleby. Szczegóły znajdziesz w poradniku przechowywanie pasternaku.

Podczas zbioru pasternaku zalecam zawsze zakładać rękawice ogrodowe. Sam korzeń pasternaku nie jest trujący i można go spokojnie jeść, ale należy uważać na sok wydzielający się z liści i łodygi. Może on wywołać podrażnienia skóry i reakcje alergiczne pod wpływem światła słonecznego. Szczególną ostrożność należy zachować przy dzikim pasternaku, który bywa silniej uczulający niż uprawna odmiana.

Czy pasternak można zostawić w ziemi na zimę?

Tak, i jest to jeden z jego głównych atutów! Korzenie pasternaku wytrzymują zimowe mrozy i mogą przez kilka miesięcy pozostawać w gruncie bez utraty jakości. Dzięki temu wielu ogrodników zbiera pasternak sukcesywnie przez całą jesień i zimę, a nie jednorazowo.

Aby ułatwić sobie wykopywanie zimą, warto przykryć grządki warstwą słomy, z liści, albo włókniną ogrodniczą. Taka osłona zabezpiecza glebę przed całkowitym zamarznięciem i ułatwia późniejszy zbiór, kiedy tylko zabraknie świeżych korzeni w kuchni. Jeśli pasternak przez całą zimę zostaje w ziemi, najlepiej wykopać go najpóźniej wczesną wiosną, zanim roślina wypuści pęd kwiatostanowy, bo wtedy korzeń staje się łykowaty i twardy.

Co zrobić po zbiorze pasternaku?

Po wykopaniu pasternaku dobrze jest oczyścić grządkę z obumarłych liści oraz resztek roślinnych. Zmniejsza to ryzyko, że choroby i szkodniki przezimują w glebie i zagrożą plonom w nowym sezonie.

Pamiętaj także, by zmieniać miejsce uprawy pasternaku co kilka lat. Jest on przedstawicielem rodziny selerowatych, dlatego najlepiej nie sadzić w tym samym miejscu już wcześniej uprawianych pasternaków, marchwi czy pietruszki. To tzw. płodozmian — pomaga utrzymać zdrową glebę i chroni przed chorobami takimi jak fioletowa plamistość pasternaku.

O chorobach pasternaku przeczytasz w naszym artykule choroby pasternaku tutaj.